Reisgenoten

Inleiding / achtergrond

De tijd waarin we leven wordt door velen gezien als een tijdperk van grote veranderingen. Globalisatie, postmodernisme, netwerksamenleving, kanteling, disruptie. Allemaal termen die laten zien hoezeer oude vertrouwde structuren onder druk staan. Daarnaast staat de samenleving onder druk door een opeenstapeling van crises: klimaat, vluchtelingen, economie, veiligheid, cultuur en technologische ontwrichting.

In deze veranderende tijd is het niet meer vanzelfsprekend om christen of kerk te zijn. Traditionele organisatievormen en theologische inhoud veranderen door externe zaken en interne ontdekkingen. Was een christen vroeger iemand die als vanzelfsprekend bij een kerk hoorde rondom vaste dogma’s, rituelen en gezagsverhoudingen… nu staat alles ter discussie. Dit geeft sommige een creatieve vrijheid, maar velen onzekerheid.

Veel christenen trekken zich terug achter veilige muren of structuren. Anderen zoeken, twijfelen, experimenteren en zoeken de grenzen op. Emerging Church, netwerkkerk, zoekende gelovigen, kerklozen, grensgangers, pioniers en progressieve christenen. Ze zijn er in alle vormen en maten en lopen ongelijktijdig in verschillende richtingen, met verschillende snelheden en met andere intenties.

Wat duidelijk is, is dat deze groep:

  • niet meer samenvalt met een dogmatisch omlijsting. Orthodoxie of leer als bindend middel is van minder groot belang.
  • niet dezelfde lokale kerkelijke organisatie heeft om op terug te vallen. Kerk als lokaal instituut, met gebouw en predikant is van minder groot belang.

Er zijn vele mogelijkheden om daar mee om te gaan. Een van de mogelijkheid is het bewandelen van een (neo) monastieke route. Dit heeft zowel oude papieren als nieuwe uitingsvormen. Ze kenmerkt zich door:

  • Orthopraxie ipv orthodoxie. Wat we doen is van groter belang dan wat we geloven.
  • Dwarsverbanden ipv lokale verbanden. We herkennen elkaar dwars door alle lagen ipv die ene organisatievorm: “orde” ipv “lokale kerk”.
  • Leefregels: niet alleen praten over nieuwe theologie of kerkvormen, maar dit vooral gaan uitvoeren.

Er zijn reeds vele (neo)monastieke leefregels. Vaak zijn ze ontstaat door lange tradities of vanuit stevige leefgemeenschappen. Hoe kunnen we meer mensen meekrijgen in deze (neo)monastieke traditie zonder direct tot solide ordes of stevige leefgemeenschappen te moeten toetreden? Daarom “Reisgenoten” als lichte leefregel.

Reisgenoten is ontstaan doordat zoekende, netwerkende en progressieve christenen zich af zijn gaan vragen: hoe kunnen we bouwen aan een nieuw soort christendom? Wat maakt ons tot gemeenschap? Hoe zetten we progressieve theologie om in concrete acties? En hoe blijven we langere tijd voor elkaar herkenbaar?

Reisgenoten bestaat vooralsnog uit vijf werkwoorden welke een ruwe schets geven voor een leefregel. Het is bewust flexibel omdat het veel tijd nodig zal hebben om te groeien. Hier volgt de voorlopige opzet.

Zijn (over God en geloof)

Reisgenoten ontvangen het leven als een gift van God. “Het is goed” is Gods uitspraak over je leven en deze wereld. Vanuit de gift ga je geven.

Reisgenoten praktiseren het “zijn” door stil te zijn, aandacht te hebben en adem te halen. Ze vertellen verhalen over deze gift, leven en vieren samen in het kader van het ontvangen van God en elkaar.

Reisgenoten leven in het bewustzijn dat het “zijn” een mysterie is. God en geloof zijn geen zekerheden of vaststaande waarheden. Het is leven in het vertrouwen dat het mysterie van God groter is dan ons eigen weten, denken, vertellen of doen.

Vertellen (over theologie & storytelling)

Reisgenoten vertellen een verhaal dat groter is dan henzelf. Ze zijn als mens en als gemeenschap gegrepen door een groot verhaal dat “hen heeft” voordat “zij een verhaal hebben”. Daarom geven ze dit verhaal door in de verhalen die ze vertellen.

Het verhaal waar ze deel van uitmaken gaat over het mysterie van God, over schepping en herschepping, over God die mensen uitkiest om zijn nieuwe mensheid te worden. Waar orde ontstaat uit chaos, vrijheid uit slavernij, leven uit dood, vriendschap uit vervreemding, vrede uit vijandschap en liefde uit haat.

Reisgenoten verbinden zich aan de kern van dit grote verhaal: het leven en de wijsheid van Jezus Christus. Zijn woorden, leven, dood en opstanding zijn de crux van het verhaal.

Liefhebben (over gemeenschap)

Reisgenoten weten door het grote verhaal dat ze onderdeel mogen worden van een nieuwe mensheid rondom Jezus. Het kenmerk van Jezus en dus ook van de nieuwe mensheid is liefde.

Reisgenoten uitten deze liefde in gastvrijheid, zorg voor vreemdelingen en kwetsbare mensen, vergeving voor elkaar, inclusiviteit ondanks verschillen en het overstijgen van grenzen. Niet omdat we niet verschillend mogen zijn, maar omdat we samen een nieuwe familie vormen.

Maken (over lifestyle)

Reisgenoten weten door het grote verhaal dat ze onderdeel mogen worden van een nieuwe schepping. Overal waar het verhaal van Jezus Koninkrijk komt ontstaat dit nieuwe leven.

Reisgenoten geven het nieuwe leven vorm door nieuwe dingen te maken. Soms ontstaat dit door creativiteit: kunst, nieuwe vormen, verhalen en innovatie. Soms door activisme: protest tegen mensenhandel of uitbuiting of opstand tegen misbruik en onrecht.. Soms door systeemverandering en lifestyle: duurzaamheid, rechtvaardige handel en fair-trade, biologisch eten, mindfulness, sport en gezondheid.

Leren (over verandering)

Reisgenoten weten dat ze niet volmaakt zijn. Hun kennis is niet compleet en de lifestyle lang niet altijd goed. Daarom willen we leren, vragen stellen, onderzoeken en groeien.

Reisgenoten weten dat dat twijfel en vertrouwen een goed danskoppel vormen. Daarom mogen we twijfelen aan onze zekerheden en aan onze twijfels zelf.

Ook deze leefregels zijn onderdeel van een lerend geheel. Reisgenoten worden uitgedaagd om Reisgenoten zelf te ontwikkelen en te veranderen.